Highlights en NGO's

Bezienswaardigheden en gastlessen…….Vanaf 13 februari 2025

Het warmt alweer flink op medio februari. Op naar nóg meer hitte in maart….De laatste tijd is er ook veel stroomuitval…..Overigens: Aan lézards isgeen gebrek (of soms aan een verdwaalde kikker). Net zoals in Phnom Penh en Battambang, wemelt het hier in Kampot ook van de bedelaars.

Ons wereldwijde vrijwilligerswerk loopt ten einde…..Dit verslag begint met de vermelding dat we ‘a reservation’ hadden geregeld inzake onze vliegtickets. Op 17 februari togen wij naar Phnom Penh om deze op te halen. Een rit van 2 en een half uur heen en 2 en een half uur terug (inclusief knallende hoofdpijn Dees). Toch vonden wij dit prettiger dan online boeken.Het was ook al duidelijk geworden dat onze vlucht van 1 april is verplaatst naar 2 april. Vutha (onze contactpersoon van de boeddhistische universiteit in Phnom Penh) heeft toegezegd om naar het vliegveld te komen om ons uit te zwaaien. Wij zijn benieuwd of hij woord houdt……

Even van gedachten wisselen met Sandy (the owner van ons onderkomen CT Family apartment) aangaande onze laatste 6 weken.

Op 18 februari kregen wij in alle vroegte bericht uit Peru dat onze oud collega Joseph was overleden. Zoveel bijzondere herinneringen kwamen bovendrijven. Wij wisten dat hij problemen had met zijn nieren, wij wisten dat hij diverse keren was opgenomen geweest in het ziekenhuis in Lima, maar zijn dood kwam toch als een shock. Onze gedachten gingen terug….Joseph die als onze student had deelgenomen aan de Engelse conversatielessen; Joseph die als docent werkzaam was geweest op zowel de lerarenopleiding Lourdes als ook op taleninstituut Indi/Instituto de Idiomas. (Onderdeel van Universidad Nacional de San Cristobal de Huamanga); Joseph die ons vroeg om gastspreker te zijn in zijn lessen op Indi; Joseph die ons vroeg om de leerkrachten in spé te voorzien van feedback als zij een presentatie hadden gegeven op lerarenopleiding Lourdes; Joseph die als stagebegeleider een mooie rol vervulde voor zijn studenten; Joseph die zijn studenten eigen verantwoordelijkheid bijbracht; Joseph die een zeer brede interesse had in de wereld; Joseph waar wij zoveel mooie gesprekken mee hadden gevoerd; Joseph waar wij zoveel mee hadden gedeeld; Joseph die inzichtelijk maakte hoe het werkte (of niet werkte) in Peru; Joseph die telkens weer belde als de sleutel zoek was op Lourdes en/of er geen securityman aanwezig was om de deur te openen en wij dus geen les konden geven (en hij daarvoor de gevleugelde woorden gebruikte: ‘Desirée, I have some bad news’); Joseph die altijd bereid was om ons te helpen; Joseph die op het laatste moment kon vragen: ‘Please, can you give a workshop tomorrow?’; Joseph die een heftig verleden heeft gekend en met hulp van een mede collega weer op de goede weg was beland; Joseph die vol trots kon vertellen over Peru, maar even vaak ook een kritisch geluid liet horen; Joseph die ons wel eens vergezelde; Joseph die aanwezig was op ons eindfeestje in ‘ons’ appartement en smulde van al het lekkers; Joseph die met ons meeging om cadeautjes uit te zoeken voor de geslaagden van lerarenopleiding Lourdes; Joseph die samen met ons aanwezig was op die diploma-uitreiking; Joseph die zo betekenisvol kon glimlachen; Joseph, Joseph, Joseph en nu is Joseph er niet meer…….Wat een voorrecht om deze bijzondere en kleurrijke persoon te hebben mogen ontmoeten……..

18 februari: Op onze trouwdag namen we een massage en gingen richting UCare apotheek om medicatie te kopen en om bloeddruk Ben te meten. Ook togen we naar het postkantoor om een kaart te posten. Toen we om een postzegel vroegen, kregen we te horen: ‘’Stamps are finished’. Uh? Hallo? Je gaat naar een postkantoor en men heeft geen postzegels??? Raar verhaal, maar niet in Cambodja. De jongedame achter de balie liet weten dat de baas geen postzegels had besteld. (Altijd pointing fingers naar anderen toe; het is altijd de schuld van de ander). De voorraad postzegels was gewoon op. Dus werd ons geadviseerd om een andere keer terug te komen. Op onze vraag wanneer we dan terug zouden moeten komen, luidde het antwoord: ‘For that I don’t know’. Andere mogelijkheid was om naar Kep te gaan 20 km. verderop. Wordt vervolgd dus…

Een dag later tweede poging. Wederom kregen we te horen dat er geen postzegels waren. Daarop stelden wij voor om de baas te bellen en aldus geschiedde. Ons telefonisch onderhoud was in de trant van: ‘We work already 2 years for free for your country and it seems impossible to buy a simple stamp for a postcard at your postoffice’. De man vroeg ons om anderhalf uur later terug te komen, omdat hij het zou gaan regelen. De jongedame achter de balie had een houding van: ‘I hope it for you, but I don’t believe it’. Ook wijzelf hadden er een hard hoofd in, maar……hoera…..anderhalf uur later lag er een postzegel voor ons klaar en konden wij eindelijk onze kaart versturen (die bestemd was voor onze 82-jarige kennis in Vlissingen die onze post bewaart en die geen computer noch smartphone heeft en dus hebben wij geen mogelijkheid om de beste man te mailen of te appen en vandaar dat er af en toe een kaartje door ons wordt gestuurd).

Als wij een keer boodschappen doen en we gezellig samen aan de babbel zijn, horen wij plotseling achter ons: ‘Dát is lang geleden dat ik Nederlands heb gehoord’. Als we omkijken zien we een oudere man in een rolstoel waarbij beiden benen zijn geamputeerd. Wij maakten een praatje en hij vertelde dat hij al 17 jaar weg is uit Nederland. Hij had lang in Thailand gewoond en aldaar een motorongeluk gehad en dit had uiteindelijk geresulteerd in een amputatie van beide benen.

Er stond al een tijdje een excursie gepland en wel naar de zoutvelden van Kampot. Echter: Telkens weer moest dit uitgesteld worden. 13 februari waren wij op het laatste moment verhinderd, 19 februari was het zout verdwenen, aangezien een fikse regenbui al het zout had weggespoeld en ook op 23 februari kon het niet doorgaan vanwege laatstgenoemde reden. (De regen had het zout laten smelten) enz. Het is vreemd dat het nu in februari al regelmatig regent. Het regenseizoen begint eigenlijk pas in mei. Wij hadden gekozen voor de grote zoutvelden in het Treuy Koh district. Volgens onze tuktuk driver zijn daar de meeste ‘workers’ actief. Nieuwe poging….Wij hadden gepland om op 26 of 27 februari te gaan, maar helaas……wederom gooide een regenbui op 24 februari roet in het eten. Eerst moet de zon drie of vier dagen schijnen voordat er opnieuw zout kan worden gewonnen. Nou ja zeg, je moet er wel in blijven geloven…..wanneer kunnen we nu naar die zoutvelden gaan???

Achtergrondinformatie over de zoutvelden: De uitgestrekte spiegelgladde zoutpannen glinsteren onder de brandende zon en produceren een aantal van ’s werelds beste en meest begeerde zeezouten. Het is hartverwarmend om te zien dat er in Kampot nog steeds gebruik wordt gemaakt van een traditionele methode. De zoutboeren in deze regio hebben hun erfgoed bewaard door dezelfde technieken te gebruiken die generaties eerder ook al gebruikten. Het is een arbeidsintensief proces. Het omvat het handmatig oogsten van zeewater uit de nabijgelegen zee en het overbrengen naar ondiepe poelen die ‘zonnepannen’ of ‘zoutvelden’ worden genoemd.Als het water aan de zon wordt blootgesteld, verdampt het vocht, waardoor er gekristalliseerd zout overblijft. Een zoutboer in Kampot begint zijn dag voor zonsopgang. Met de zon in de rug gaan de zoutboeren naar de zee om zeewater te verzamelen in manden of emmers. Het water wordt vervolgens teruggebracht naar de zoutvelden, waar het wordt achtergelaten om te verdampen onder de intense hitte van de tropische zon. Dit proces kan 2 tot 5 dagen duren, afhankelijk van de weersomstandigheden.

De aanhouder wint, want uiteindelijk togen we op 2 maart naar de Salt Fields in het Treuy Koh district. Hoewel de ‘workers’ nog niet konden ‘oogsten’ (dat zou nog zeker een week duren en dan mocht er tussentijds geen regen vallen), konden we toch al de zoutkristallen zien, omdat het de laatste week zonnig was geweest. Onze tuktuk driver Pu Long, die slechts een paar woorden Engels spreekt, voorzag ons van informatie middels zijn ‘translator’. Samen met Pu Long liep ik (Dees) door de zoutvelden, terwijl Ben het tafereel vastlegde op de gevoelige plaat. Een riviertje bij de zoutvelden staat in verbinding met de zee, 3 km. verderop. Toen wij onze weg vervolgden, reden we tussen de zoutvelden aan de linkerkant en de rijstvelden aan de rechterkant van de weg.

Hierna stelde Pu Long voor om langs de huisjes van de ‘fishermen’ te rijden en aldus geschiedde. De meeste mensen in dit gebied (70%) werken óf als vissers óf zijn werkzaam op de zoutvelden. Hard werken voor weinig geld. Onnodig te melden dat dit een moeilijk bestaan is. Onderweg zagen we verschillende moslim-mannen (een uitzondering in dit boeddhistische land). Als afsluiter bezochten we nog een mooie pagode, te weten: Wat Traeuy Kaoh. Volgens onze tuktuk driver Pu Long was dit de mooiste pagode van Cambodja. Of dat zo is, kunnen wij niet beoordelen, maar mooi was ie zeker! We zagen stupa’s (stoepa’s), boeddhistische bouwwerken die de relikwieën van boeddhistische heiligen bevatten en shrines (heiligdommen, tombes). Je had ook ‘beautiful views’ over het water. Wij konden het waarderen dat Pu Long uit eigen initiatief de ‘fishermen houses’ en de pagode had toegevoegd aan de zoutvelden. Erg on-Cambodjaans, want eigen initiatief tonen zie je niet vaak.

Toen wij Pu Long lieten weten dat dit onze laatste excursie met hem was, trok hij een beteuterd gezicht. Met hem hadden wij namelijk verschillende tochtjes gemaakt, te weten: Kep; National Park/Bokor Mountains; Peper plantage; Cave temple en vandaag de zoutvelden en nog twee extraatjes. Wij vertelden hem dat we over een maand Cambodja zouden gaan verlaten. Aangezien Pu Long alleen maar in Kampot en omgeving rijdt als taxichauffeur cq tuktuk driver, regelt hij altijd voor ons ‘a friend’ als wij buiten Kampot vervoer nodig hebben, zoals het geval was toen we naar Kampong Chhnang gingen of recentelijk naar een reisbureau in Phnom Penh. Pu Long liet weten dat zijn vriend ons ongetwijfeld naar het vliegveld in Phnom Penh wilde brengen op 2 april. Toen we afscheid namen, zei Pu Long: Leahaey. (Klinkt als: Liehai). Dat is Khmer voor: Bye bye!

Ook stond al een tijdje gepland om naar een paar NGO’s te gaan om onze diensten aan te bieden als gastsprekers over ‘cultural exchange’. Telkens weer hadden wij dit uitgesteld vanwege andere prioriteiten.

Vlakbij onze accommodatie bevindt zich een NGO, te weten de talenschool, Chumkriel Language School (CLS) genaamd. (Chum Kriel is de naam van het dorpje waar wij wonen). Een instituut met vele opties: Zo kun je op deze plek Khmer leren. De school verzorgt cursussen voor beginners en gevorderden voor buitenlanders die hun communicatievaardigheden in de lokale taal willen verbeteren. Men biedt ook culturele ‘onderdompelingsprogramma’s’ aan, waarmee studenten de traditionele Khmer cultuur kunnen ervaren terwijl ze de taal leren. De school heeft ervaren docenten die vloeiend Engels en andere talen spreken. Men gebruikt verschillende lesmethoden, waaronder conversatie-oefeningen, grammaticalessen en interactieve activiteiten. De cursussen zijn ontworpen om studenten snel en effectief te laten leren. Naast taallessen biedt Chum Kriel dus ook gastgezinprogramma’s aan waarbij studenten bij lokale families kunnen wonen. Dit biedt de mogelijkheid om ondergedompeld te worden in de Khmer cultuur en verbetert het leren van de taal buiten het klaslokaal. Over het algemeen is deze talenschool een geweldige plek om de Khmer taal te leren en de Cambodjaanse cultuur te ervaren. De school biedt cursussen en programma’s van hoge kwaliteit voor verschillende niveaus en interesses.

Ook staat de talenschool open voor kansarme kinderen uit de ‘rural communities’. Deze kinderen krijgen hierdoor een kans in het leven. CLS is van start gegaan in 2005 en de directeur heet mister Thy. Er worden verschillende programma’s aangeboden waarbij ‘education and life skills’ belangrijke pijlers zijn. De kinderen komen uit arme gezinnen. De community Chumkriel bestaat uit 4 dorpjes met zo’n 1000 gezinnen. Veel ouders werken als ‘rice farmers’ of ‘salt field workers’. Veel kinderen kunnen slechts 2 jaar naar de primary school en dan is het geld voor verdere educatie op. Gelukkig is er CLS. 60% van de gezinnen heeft geen toegang tot schoon water. Veel gezinnen hebben geen toilet. Als er in een gezin geen motorbike of fiets aanwezig is, dan moeten de kinderen een uur lopen naar school. CLS introduceert voor deze arme gezinnen ‘community based programs’. Op die manier probeert CLS het leven/de levenskwaliteit in de community/gemeenschap te verbeteren. Kortom: CLS zet zich in om alle kinderen en hun gezinnen te bereiken die beter onderwijs en ondersteuning nodig hebben. CLS is volledig afhankelijk van donaties en de hulp van vrijwilligers.

Gedurende de dag krijgen zo’n 100 leerlingen (basisschool leeftijd) o.a. Engelse les en Khmer les aangeboden. Ook is er iedere dag een avondschool actief van 17.00- tot 19.00 uur waar meer dan 500 leerlingen Engels volgen. Naast de Chumkriel Language School (CLS) is er ook een Chumkriel Learning Center aanwezig (CLC). Er zijn diverse programma’s. Enkele voorbeelden: Library program; Reading program; Hygiene program; Health program e.d. Verder zijn er computer classes; An agriculture project; Sport facilities; A community focus class enz. Zoals hierboven gemeld is er een evening school, maar er is ook een soup kitchen en een outdoor learning area. Er is een salt fields project; een shelter building project; er zijn play grounds; water tanks for villages; scholarships enz.enz.enz. Teveel om op te noemen. Het deed ons denken aan 3 projecten in Ghana: NFD, NCCELP en CPYWD. Allemaal projecten op het gebied van youth development in rural areas. Begrijpelijk dus dat wij hier warm voor liepen en ons hart daar sneller van ging kloppen……

Voor ons was even onduidelijk of men belangstelling zou hebben voor onze gastlessen. Dit tevens vanwege het feit dat wij niet konden inschatten of wij wel op de juiste plek waren. Er blijkt namelijk ook een pagode van monniken te zijn vlakbij de talenschool CLS. Moeten wij daar wellicht onze diensten aanbieden? Om daarachter te komen togen we op 20 februari naar talenschool CLS.

Oké, op pad dus…..dat werd nog een hele onderneming. Allereerst was daar de tuktuk driver die geen woord Engels sprak en de talenschool gewoon voorbijreed (terwijl hij de locatie op zijn telefoon kon aflezen). Gelukkig konden wij op tijd ingrijpen en de zaak corrigeren. De reactie van de tuktuk driver was slechts een vriendelijke glimlach. Hij maakte dan ook rechtsomkeer en toen belandden we in een ‘remote area’, een echte bush village.

Uiteindelijk arriveerden we bij de Chum Kriel talenschool. Aldaar troffen we gelukkig een docent Engels/manager. Een hele aardige jongeman die ons in een soort lerarenkamer te woord stond. In diezelfde ruimte was een klas. Aldaar waren kleine kinderen aan het zingen. Een toepasselijke song: ‘We are the world, we are the children’. Wij legden de reden van ons bezoek uit: Een gastles organiseren met als topic: Cultural exchange, bestemd voor de hogere klassen. Dit laatste met het oog op het stellen van vragen door de leerlingen aan het einde van onze presentatie. Het is namelijk interessanter als er vragen komen in de trant van: ‘Is there unemployment in The Netherlands?’ dan de vraag van de kleintjes: ‘What is your favourite colour?’ (Dat is weliswaar schattig, maar minder relevant).

Wij lieten weten dat we in onze speech aandacht zouden schenken aan de cultuurverschillen tussen Nederland en Cambodja en verder ons wereldwijde vrijwilligerswerk zouden aanhalen. Tevens maakten we duidelijk dat we het belang van het leren van Engels zouden onderstrepen en natuurlijk hoopten we op een mooie interactie aan het einde van de presentatie als de leerlingen ons vragen konden stellen. Wij brainstormden hardop: 20 minuten speech, 20 minuten vertaling van Engels naar Khmer en 20 minuten vragen beantwoorden. Later bleek dat het niet nodig zou zijn om een vertaler in de arm te nemen. Wij deelden mee dat we slechts een whiteboard en marker nodig hadden.

De docent was erg gecharmeerd van het idee, maar had niet de bevoegdheid om een beslissing te nemen. Daarvoor moest hij de directeur raadplegen. Deze was echter niet beschikbaar, omdat hij in een meeting zat. Er werd afgesproken dat de directeur ons vandaag -20 februari - nog zou bellen. De sympathieke docent was proactief in zijn denken en stelde voor dat hij enkele klassen zou samenvoegen. Op die manier zou er efficiënter gewerkt kunnen worden. Hij kon zich zelfs voorstellen dat er ook monniken zouden deelnemen, aangezien sommige boeddhistische monniken Engelse les volgen op de talenschool.

De pagode van de boeddhistische monniken bevindt zich op hetzelfde terrein als de Chum Kriel talenschool. Hierna togen we dan ook richting de pagode. Ook daar wilden we ons idee van een presentatie voorleggen. Echter: Wij stuitten wederom op een taalprobleem. Niemand sprak Engels. Wij wandelden over het uitgestrekte terrein en bekeken de mooie tempels, achtervolgd door veel te veel honden en in de extreme hitte. Eindelijk troffen we iemand die in gebrekkig Engels kon duidelijk maken dat de leider van de monniken aan het slapen was en niet gestoord mocht worden. Wij waren in de veronderstelling dat deze leider wel Engels zou spreken. Wachten….wachten….wachten dus….In een klaslokaal schuilden we voor de brandende zon. Toen het wel erg lang duurde communiceerden we middels de google translator met onze tuktuk driver. En wat bleek? De leider van de monniken (waar wij op wachtten en die een dutje deed) sprak helemaal geen Engels…..Nee toch……

Toen vroegen we de tuktuk driver of hij ons naar iemand anders kon brengen die wél Engels sprak en…..hoera…..eindelijk troffen we een monnik die Engels sprak. Hij was docent Engels, Pali en Sanskriet en gaf les aan de monniken. Hij had 10 jaar geleden zijn bachelor gehaald op de boeddhistische universiteit in Phnom Penh (Preah Sihanouk Raja Buddhist University), de plek waar wij les hadden gegeven. Om hier op de juiste plek te geraken moesten we door water en modder waden en werden achtervolgd door honden en katten…..pfff…., maar goed….gewoon even doorzetten…..

Wij namen plaats in een soort hutje en bespraken onze bedoeling. De monnik liet weten dat zij een dag eerder het tweede trimester hadden afgerond en dat de meeste monniken waren afgereisd naar the country side, naar the province, naar hun home town. Er waren misschien nog een tiental monniken achtergebleven. Wij lieten weten dat de docent van de talenschool had voorgesteld om de monniken ook uit te nodigen voor onze presentatie en we adviseerden hem om contact op te nemen met de talenschool. Hij beloofde dit te doen.

En toen…een telefoontje van de directeur van de talenschool die inmiddels zijn meeting had afgerond en was bijgepraat door zijn docent/manager over twee Nederlandse vrijwilligers die een gastles wilden geven. Aangezien wij toch nog op het terrein waren, werd geregeld dat wij weer teruggingen van de pagode naar de talenschool, zodat wij alsnog de directeur konden spreken. Aldus geschiedde….Hij wachtte ons al op en samen namen we plaats onder een boom alwaar wij onze plannen ontvouwden. Ook hij was enthousiast en na enig overleg werd besloten dat wij op 6 maart konden komen voor onze presentatie. De directeur, Thy, genaamd was een aimabele man. Hij maakte ons deelgenoot van zijn verleden. Afkomstig uit een gezin van 9 kinderen, was hij de enige die had kunnen studeren. Al zijn broers en zussen werkten op het land…..’I was the lazy one’…..(aldus mister Thy).

Tijdens het gesprek met de directeur vertelde hij dat hij een dag eerder slecht nieuws had gekregen, namelijk een bericht dat de financiële hulpverlening door US Aid was stop gezet. Het zoveelste debacle sinds Trump de scepter zwaait. Bijna op hetzelfde moment had Ben gelezen dat ook Nederland dit Amerikaanse voorbeeld volgt. Alle Nederlandse ontwikkelingshulp moet nu direct bijdragen aan het belang van Nederland…..pfff….Triest! En dan zie je een gebouw op het terrein dat gefinancierd is door de Verenigde Staten. Op de gevel staat een bedankje vermeld van CLS aan Amerika voor de ‘support’. Je zou bijna een pot verf willen pakken om die tekst op de muur te overschilderen.

De entree van onze accommodatie CT Family apartment oogt behoorlijk kaal en kil. Echter: Op 22 februari zagen wij de eigenaresse Sandy met haar co-worker Melody samen in de hal. Laatstgenoemde was doende om allerlei potjes en tubes op een stellage te zetten. Volgens Melody waren het zeer goede crèmes tegen de zon, afkomstig uit Korea. Tsja….. dat is niet ‘our cup of tea’. (En zeker niet als je een dag eerder zo geraakt bent door het prachtige project Chumkriel Language School).

23 februari: Nog een excursie in Kampot en wel naar de Phnom Chhngok Cave Temple. Dit is een hindoe grottempel. De tempel werd in de 7^e eeuw gebouwd en is gewijd aan Shiva. Het is toegankelijk via stenen trappen. Met nog slechts vijf en een halve week te gaan voor ons vertrek, waagden we ons niet aan het betreden van de spelonken in de grot noch om vele ongelijke trappen te beklimmen. Wij hadden geen zin in valpartijen.

En op 24 februari stond de tweede NGO op ons lijstje, zijnde SOS Children’s Village Kampot. Aangezien wij SOS Kinderdorpen ook in Phnom Penh en in Battambang hadden bezocht, kon de locatie in Kampot natuurlijk niet achterblijven. (In het verleden hebben wij SOS Kinderdorpen in Ghana en in Peru ook een bezoek gebracht). In Peru hebben wij daar destijds zelfs activiteiten georganiseerd voor de kinderen (en dat was nog een hele uitdaging in een Spaanstalig land).Uiteraard zijn onze gastlessen slechts bedoeld voor oudere jeugd (middelbare school) die Engels een beetje kunnen begrijpen en spreken. Wij voerden een gesprek met de staff en men kon ons initiatief weliswaar waarderen, maar men moest vanzelfsprekend nog wel overleggen met het management team. Er werd afgesproken dat wij snel antwoord zouden krijgen. (Als je verder leest, zul je zien dat dit een loze belofte was). Hoe het ook zij: Het was mooi om weer op SOS Children’s Village te zijn. Overal is de SOS filosofie hetzelfde en dát wereldwijd. Blijft bijzonder!

Echter: Na twee dagen hadden we nog steeds geen bericht ontvangen. Vreemd, dus werd er gemaild en geappt. De gegevens vonden we op de site. Wij kregen een bericht dat het emailadres niet gevonden kon worden of dat men de email niet kon ontvangen. Op de app kregen we bericht van de voormalig directeur van SOS Children’s Village Kampot met de vermelding dat hij al een jaar eerder was vertrokken bij SOS Children’s Village en nu directeur was van de milieu-organisatie ‘Green Umbrella’. Uh? Onze conclusie was dan ook dat de informatie op de site van SOS Children’s Village Kampot niet up-to-date was. Wij vroegen de voormalig directeur dan ook of hij ons wellicht kon helpen aan de gegevens van de huidige directeur. (Dat had hij natuurlijk ook uit zichzelf kunnen geven, betuigt niet echt van empathie, maar goed….Hij dacht vooral aan zichzelf en wilde graag dat wij actief zouden worden voor ‘Green Umbrella’). Wij lieten hem weten dat wij over 5 weken gaan vertrekken en ons vrijwilligerswerk na 20 jaar gaan beëindigen.

Het wachten voor ons was dus op de correcte gegevens van de huidige directeur van SOS Children’s Village Kampot, zodat wij een afspraak konden plannen om onze presentatie te houden. Er wordt nooit gecommuniceerd in dit land. Later bleek dat de voormalig directeur ook niet op de hoogte was van de gegevens van de huidige directeur. Hij kon ons dan ook niet verder helpen. Hij kon dus geen emailadres verstrekken, noch Whatsapp, noch telefoonnummer. Hij wist niet eens wie de nieuwe directeur was van SOS Children’s Village Kampot. Zij hadden elkaar nog nooit ontmoet. Okay, hoe nu verder? Wij besloten om het hoofdkantoor van SOS Kinderdorpen in Phnom Penh te mailen en te vragen naar gegevens van hun collega in Kampot. En wat gebeurde er? Juist ja….helemaal niets! Wij kregen geen enkele reactie, noch van SOS Kampot, noch van SOS Phnom Penh. Dat is toch erg vreemd……

Daarom besloten wij om nog 1x naar SOS Kampot te gaan. Meer het idee van: Heeft men nog belangstelling voor onze gastles of niet? Geef gewoon een eerlijk antwoord. Dan weten wij ook waar we aan toe zijn. Het is graag of niet. Voor ons maakt het niets uit. Natuurlijk zijn we wel benieuwd naar de reden waarom men ons niets heeft laten weten. Op 3 maart werd dus wederom koers gezet naar SOS Children’s Village Kampot.

Opnieuw spraken wij met de directeur die in een meeting zat, maar ons toch te woord stond. Wij lieten hem weten dat we al een week aan het wachten waren op antwoord. Verder vertelden we dat ons inziens de informatie op de website foutief is en dat de voormalig directeur had gereageerd op onze app. Laatstgenoemde kon ons niet verder helpen, omdat hij- zoals hierboven geschetst- simpelweg geen gegevens had van de nieuwe directeur. Ook deelden we mee dat we contact hadden opgenomen met SOS Phnom Penh en ook daar geen enkele reactie hadden mogen ontvangen. Een legitieme vraag van onze kant was dan ook: Bent u nog geïnteresseerd in onze presentatie of niet? Zo ga je toch niet om met vrijwilligers die al 2 jaar gratis voor Cambodja werken? Geef ons gewoon een duidelijk antwoord. Ja of nee, geen probleem voor ons. Tevens deelden we mee dat wij nog slechts 3 data beschikbaar hadden, zijnde 10, 17 of 24 maart en we op 2 april Cambodja gaan verlaten.

De directeur aanhoorde ons verhaal en begreep onze teleurstelling, maar hij kwam niet verder dan sorry. Wij zagen aan zijn gezicht (net als een week eerder) dat de man gebukt ging onder grote problemen. Wellicht organisatorische problemen? Uiteraard kan hij de vuile was niet buiten hangen, maar hij liet wel doorschemeren dat er sprake was van behoorlijk mismanagement en dit probleem speelde al twee jaar. Hij kwam ons tegemoet door te beloven een dag later uitsluitsel te geven. Hij zou voor ons zijn best doen bij het management (terwijl hij eerder had laten weten dat er geen management was). Kortom: Het stond bol van tegenstrijdigheden. Chaos compleet!

Inmiddels was ook de sponsorship officer aangeschoven en hij kreeg de opdracht om een kwitantie uit te schrijven voor een donatie die wij een week eerder hadden gedaan. Toen was er namelijk niemand aanwezig geweest. Nu moest dit alsnog afgerond worden. Welnu, dat ging niet zonder slag of stoot. De kwitantie moest 3x opnieuw worden uitgeschreven en ondertekend voordat het uiteindelijk in orde was. Bovendien bleek dat de sponsorship officer ook de vertaler zou worden Engels-Khmer tijdens onze presentatie. De beste man vroeg zich af of hij hiertoe in staat zou zijn. Hij oogde vrij nerveus. Daarop nam ik (Dees) het initiatief en spitte de hele presentatie met hem door. Langzamerhand kreeg hij meer zelfvertrouwen en ‘ontdooide’ hij. Zijn formele houding werd zienderogen informeler en resulteerde zelfs in enthousiasme en een lach. De directeur zelf gaf ons zijn telefoonnummer en zijn emailadres. Hé, hé…..het was een lange weg……….

En de uitslag kwam inderdaad een dag later en wel op 4 maart. De directeur liet weten in een sms dat hij overleg had gehad met het managementteam en dat men had besloten geen gebruik te maken van onze diensten. En de reden? De kinderen moesten naar school…..pff….wat een flut reactie. Wij besloten om hem te voorzien van feedback. De kern van ons betoog luidde als volgt: Wij hadden echt wel begrepen dat hij - zijnde de nieuwe directeur van SOS Children’s Village Kampot - werd geconfronteerd met grote problemen op management niveau, maar wij zagen de link niet met het organiseren van een presentatie. Met andere woorden: Met of zonder presentatie zouden zijn problemen echt niet verdwijnen. Bovendien was de reden om de presentatie te cancelen een - in onze ogen - vreemde reden. Natuurlijk moeten de kinderen naar school, laat dat duidelijk zijn, maar een presentatie is toch ook educatie, is toch ook leren…..En het betrof slechts een paar uurtjes voor alleen maar de leerlingen van de middelbare school, maar goed…..het is wat het is. This is Cambodia….Voor ons is het geen probleem. Om het af te ronden lieten we niet alleen aan de voormalig directeur van SOS Kampot weten dat wij het jammer vonden dat hij de zaak had afgeblazen, maar ook werd het hoofdkantoor van SOS Phnom Penh ingelicht. Daarmee was voor ons de cirkel rond en konden we dit boek sluiten. Wij hadden in ieder geval ons best gedaan……En het hoofdkantoor SOS Phnom Penh zweeg wederom in alle talen. Het geheel verdiende niet de schoonheidsprijs…….

En toen was het 6 maart en konden we onze gastles geven op de NGO Chumkriel Language School/CLS. Er was afgesproken dat we om 17.00 uur aanwezig zouden zijn, i.v.m. een soort voorbespreking en dat onze presentatie over cultural exchange om 18.00 uur zou starten. Aangezien wij nog verschillende dingen wilden geven (copieën lesmateriaal, whiteboard markers, relevante websites, notebook, boeken in het Khmer,, donatie e.d.) en tevens nog dingen wilden delen (zoals het feit dat CLS ons deed denken aan projecten in Ghana voor wat betreft youth development in rural areas, maar ook over de ins and outs van CLS (plus een andere NGO) en het bespreken van tips aangaande o.a. spreekvaardigheid), hadden wij voor onszelf gepland om dan al om 16.30 uur aanwezig te zijn. Echter: Het vervoer liet ons in de steek. De pass app liet weten: ‘No driver available’. Nee toch….Terwijl Ben bleef proberen en uiteindelijk erin slaagde om een tuktuk driver op te trommelen, had ik (Dees) al een tuktuk aangehouden op straat. Laatstgenoemde was net iets eerder. Dus werd de tuktuk driver van Ben gecanceld.

Toen we uiteindelijk arriveerden op CLS waren wij een beetje ‘confused’. Wij herkenden de plek niet meer van twee weken eerder. Wat bleek? Er zijn twee ingangen. De eerste keer waren we via de zij-ingang naar binnen gegaan en deze keer via de hoofdingang. Wij konden ons dus niet meteen oriënteren, want het terrein is immens groot, maar goed…..uiteindelijk zagen we dan toch enkele herkenningspunten van twee weken eerder en belandden we uiteindelijk in de docentenkamer waar de docent Engels cq manager ons welkom heette. Zijn naam hadden wij niet kunnen onthouden, laat staan uitspreken of schrijven, maar het klonk als: Ratanar. Inmiddels was het 10 voor 5, maar goed….het lukte om binnen de tijd de spullen af te geven en van gedachten te wisselen. Erg mooi om te horen dat de school een uitwisselingsprogramma met Australië heeft en middels zoom meetings contact onderhoudt. Vanwege de donatie moesten we naar een soort administratiekantoor gaan en werden we geacht plaats te nemen en te wachten. Hierna stelde Ratanar voor om over het terrein te lopen totdat het 18.00 uur zou zijn. En natuurlijk moest er een foto gemaakt worden bij het Boeddhabeeld. De wachttijd werd echter voor het grootste gedeelte opgevuld met gezellig kletsen met Ratanar.

Toen was het tijd om richting klaslokaal te gaan. Men had verschillende groepen samengevoegd en dit resulteerde in een publiek van ongeveer 50 mensen. Op die manier konden we volstaan met slechts een éénmalige presentatie. Natuurlijk is dit Cambodja en hadden we ook hier te maken met de Cambodian time, maar om 18.15 uur konden we dan toch beginnen. De presentatie over cultural exchange verliep prima. Enkele vragen/opmerkingen van de leerlingen die me zijn bijgebleven waren: Is IJsland een buurland van Nederland? Is de Khmer taal een wereldtaal? Wil jij je voorstellen in het Nederlands? De directeur mister Thy zagen we niet en ook de monniken - van de pagode op het terrein van CLS - hadden verstek laten gaan, maar goed…...al met al was het de moeite waard geweest.

Aangezien wij enkele computerprobleempjes hadden geconstateerd, besloten wij op 13 maart om enkele computerzaken te gaan bezoeken. Hoewel er een paar kleine dingen werden verholpen, kon men niet alles oplossen. Gelukkig gaf men wel eerlijk toe het euvel nog nooit te hebben gezien en men het ook niet aandurfde om het te repareren. Heel fijn, want meestal begint men te prutsen en dan weet je niet waar je eindigt. Dus wachten we hier even mee totdat we weer in Europa zijn.

Toen Ben op 14 maart afval wilde weggooien, stuitte hij op een mandie onder een boom zat uit te rusten van zijn werk als voddenman. Zijn karretje was vol beladen met vodden. Hij was eieren aan het eten. Toen hij Ben zag bood hij spontaan een ei aan. Tsja…..de mensen hebben niets en delen alles….

Het blijft vreemd om in een Cambodjaans referentiekader een mail te krijgen van VvE Beheer Zeeland inzake een schouw van ons appartementencomplex. Het doel daarvan is om tijdens een rondgang door het gebouw eventuele (zichtbare) problemen te inventariseren. Aangezien men tijdens een schouw niet bij iedereen langs kan gaan voor een inspectie, werden de bewoners gevraagd om een enquêteformulier in te vullen en in te leveren. Op zo’n 10.000 km. verwijderd van Nederland voelt dit toch een beetje raar. De mensen hier in Cambodja hebben wel te dealen met andere problemen!

Leuke situatie bij naaisters op de markt op 15 maart: Als wij uitleggen wat onze bedoeling is - met behulp van de google translator - zorgt dit voor verbaasde blikken. De opdrachten zijn blijkbaar niet alledaags, hoewel het in onze beleving heel normaal is, maar goed……er wordt gegiecheld en gelachen. Wij worden op een plastic krukje neergezet en dan begint het lange wachten in de hitte. Het is een combinatie van uitleggen, gebarentaal, vertaalmachine en dan vindt de uitvoering plaats in een tergend langzaam tempo, maar het is reuze gezellig. Time is money is hier absoluut niet aan de orde.

Als wij op 16 maart onze elektriciteitsrekening gaan betalen bij Sandy van CT Family apartment, bespreken we meteen andere zaken die betrekking hebben op ons naderende vertrek: Laundry services (wij hebben hier altijd op de hand gewassen, maar voor ons vertrek is het wel fijn om even gebruik te maken van de laundry services). Kosten van cleaning, electricity, van de laatste 2 weken zullen verrekend worden met de waarborgsom. Wel zo handig. Dit geldt tevens voor de extra nacht van 1 op 2 april. Kosten voor laundry zullen meteen contant worden afgerekend.

Aangezien wij veel bagage hebben en beperkt zijn in de kilo’s, gaan we ook diverse spullen achterlaten. Wij hebben Sandy gevraagd om deze spullen te verdelen onder het personeel en er werd toegezegd dat zij dit gaat doen. Het verwijderen uit het FPCS systeem (Foreigners present in Cambodia System) blijkt automatisch te gaan op het moment dat wij vertrekken op 2 april. Duidelijk dus. Aangezien Sandy nog een andere business heeft in Phnom Penh (iets met het filteren van water), kan het natuurlijk zijn dat zij afwezig is op de dag van ons vertrek, maar er is altijd personeel aanwezig, dus dat komt wel goed.

Soms krijg je bijzondere berichten: Een mail van een inmiddels 80-jarige nicht van mij (Dees) uit Amerika (New Hampshire) die vertelt over haar 11 kleinkinderen en 2 achterkleinkinderen of een app van onze goede Ghanese vriend Paul met de vermelding dat zijn oudste broer is overleden en er geen geld is voor zijn begrafenis, noch voor de ‘schoolfees’ van Paul’s neef (de zoon van de overleden broer).

Laatste keer hele lage prijzen voor massage, pedicure, manicure, kapper. Om een beeld te schetsen: 2x massage, 2x kapper, 1x pedicure, 1x manicure. Totaal prijs: 32 dollar.

Nog een paar komische taferelen op de valreep: In de massagesalon was het een gezellige chaos: Mensen werkten door elkaar heen of werkten met verschillende personen aan één klant; een baby kroop rond en sabbelde plotseling aan de grote teen van Ben en toen we afscheid namen viel men ons in de armen….hahaha!

Bij de kapper stond er een bord bij de ingang waarop je kon lezen dat men gebroken Engels sprak, maar….dat gebroken Engels sprak men wel perfect……hahaha!

En dan is het tijd om mensen gedag te zeggen, koffers in te pakken en veel laatste dingetjes af te ronden. Fijn dat CT Family apartment een grote weegschaal heeft, zodat wij onze koffers kunnen wegen en daarvoor niet elders hoeven te gaan.

2 jaren Cambodja zijn voorbij…….…Wij hebben besloten om onze retirement visa niet meer te gaan verlengen. Hoewel wij een fantastische tijd hebben gehad in Cambodja (Phnom Penh, Battambang en Kampot) is de extreme hitte de enige reden voor ons vertrek.

Niet alleen zijn 2 jaren Cambodja voorbij, ook is de beslissing gevallen om na 20 jaar vrijwilligerswerk in de Derde Wereld een punt te gaan zetten achter deze prachtige levensinvulling.

Wij gaan onszelf dan ook een cadeautje geven en dit cadeautje is een reisje naar Madeira.

Op 2 april gaan wij Cambodja verlaten en beginnen we aan een hele lange vlucht van 17 uur (met of zonder slaappil). Het vluchtschema is: Phnom Penh-Singapore-Dubai-Lissabon.

Na een paar dagen Lissabon nemen we de vlucht naar Madeira.

Bye Cambodja en hello Portugal/Madeira…………….!!!

Warme groet,

Ben en Dees